ROXTAR - Online marketing

AI-statistieken 2026: ChatGPT, AI Overviews en AI-zoeken in Nederland

Don van der Helm

Door Don van der Helm

In het kort: AI is in Nederland in korte tijd gewoon geworden, maar Google blijft de plek waar mensen zoeken. Op deze pagina staan de belangrijkste cijfers over AI-gebruik, ChatGPT, Google AI-overzichten en het effect op klikken, elk met de oorspronkelijke bron. ROXTAR houdt de pagina bij en voegt eigen metingen toe.

  • 57% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder heeft weleens een chatbot zoals ChatGPT gebruikt; bij 18- tot 25-jarigen is dat 90% (CBS).
  • Nederland gebruikt meer generatieve AI dan het EU-gemiddelde: 44,7% tegen 32,7% van de 16- tot 74-jarigen in 2025 (Eurostat).
  • ChatGPT heeft volgens OpenAI meer dan 1,2 miljard gebruikers per week (OpenAI, oktober 2026).
  • Google heeft in Nederland 89% van de doorverwijzingen vanuit zoekmachines (Statcounter, september 2026).
  • Met een AI-samenvatting in beeld klikten mensen in 8% van de gevallen op een gewoon zoekresultaat, zonder samenvatting in 15% (Pew Research Center).
  • In ons eigen onderzoek noemden AI-tools in 99% van 360 antwoorden een concreet bedrijf, en gebruikte 78% een vergelijkingssite of reviewplatform als bron (ROXTAR).

Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026.

Hoeveel Nederlanders gebruiken AI?

Ruim de helft van de volwassen Nederlanders heeft AI-chatbots gebruikt, en het wekelijkse gebruik verdubbelde in een jaar. Let bij het vergelijken op de leeftijdsgroep en de periode: elk onderzoek meet een andere groep.

Cijfer Wat het meet Bron
57% heeft weleens een chatbot zoals ChatGPT gebruikt (18 tot 25 jaar: 90%, 65+: 21%) 18+, veldwerk januari t/m juni 2025 CBS, februari 2026
39% gebruikte AI in de afgelopen drie maanden: 25% in de vrije tijd, 24% voor werk 18+, 2025 CBS, februari 2026
44,7% gebruikte generatieve AI; EU-gemiddelde 32,7%. Nederland staat zesde in de EU 16 tot 74 jaar, afgelopen drie maanden, 2025 Eurostat
26,6% gebruikte generatieve AI voor werk; EU-gemiddelde 15,4% 16 tot 74 jaar, 2025 Eurostat
8,6 miljoen Nederlanders gebruiken AI-tools in het dagelijks leven, 3,4 miljoen bijna dagelijks 18 tot 65 jaar, n=3.122, juli 2026 Newcom AI-Monitor, augustus 2026
40% gebruikt AI wekelijks (vorig jaar 19%); 65% heeft het weleens gebruikt 14+, n=2.311, mei en juni 2026 Ruigrok, augustus 2026
Dagelijks AI-gebruik steeg van 8% naar 18% 13+, ruim 8.000 respondenten, NMO Mediatrends 2025 Ipsos I&O, maart 2026
17% van de bedrijven gebruikt AI (2023: 8%); bij 250+ werknemers 66%. Marketing en verkoop is de meest genoemde toepassing (35%) Bedrijven met 2+ werkzame personen, 2025, voorlopig CBS, december 2025

Hoe groot is ChatGPT?

ChatGPT is wereldwijd de grootste AI-assistent, en sinds 2026 telt de Europese Commissie het ook als zoekmachine. De aantallen hieronder komen van OpenAI zelf en zijn niet onafhankelijk getoetst.

Cijfer Wat het meet Bron
Meer dan 1,2 miljard gebruikers per week Wereldwijd, opgave OpenAI OpenAI, 7 oktober 2026
Gemiddeld ongeveer 159 miljoen maandelijkse ontvangers van ChatGPT search in de EU Zes maanden t/m maart 2026, wettelijke DSA-opgave OpenAI Help Center
ChatGPT aangewezen als zeer grote online zoekmachine (drempel: 45 miljoen EU-gebruikers); extra verplichtingen vanaf januari 2027 Besluit onder de Digital Services Act Europese Commissie, 31 augustus 2026
Informatie zoeken steeg van 14% naar 24% van alle berichten aan ChatGPT Steekproef van gesprekken, juli 2024 tegen juli 2025 OpenAI, Harvard en Duke, september 2025
56% van de Nederlandse AI-gebruikers noemt ChatGPT de belangrijkste AI-tool in het dagelijks leven, 43% op het werk 18 tot 65 jaar, juli 2026 Newcom, augustus 2026
Advertenties in ChatGPT uitgerold naar 31 Europese landen, waaronder Nederland; alleen in de gratis versie en Go Aankondiging 18 augustus 2026 OpenAI

Wil je weten wat adverteren in ChatGPT inhoudt, lees dan adverteren in ChatGPT.

Cover van het e-book Gevonden worden in ChatGPT en Google AI van ROXTAR

Gratis e-book

Gevonden worden in ChatGPT en Google AI

Zes stappen om zichtbaar te worden in ChatGPT en de AI-antwoorden van Google, met per stap wat je zelf kunt doen.

Direct te downloaden en ook als pdf in je mailbox.

Google AI-overzichten en AI-modus in cijfers

Google toont AI-overzichten sinds mei 2025 in het Nederlands en de AI-modus sinds oktober 2025 in Nederland. Hoe vaak een AI-overzicht verschijnt, verschilt sterk per meting, land en soort zoekopdracht.

Cijfer Wat het meet Bron
AI-overzichten beschikbaar in het Nederlands Lancering 20 mei 2025 Google
AI-modus beschikbaar in Nederland en in het Nederlands Lancering 8 oktober 2025 Google
AI-overzichten: meer dan 2,5 miljard gebruikers per maand; AI-modus: meer dan 1 miljard Wereldwijd, opgave Alphabet Alphabet, juni 2026
AI-overzicht bij 26,6% van de Nederlandse zoekwoorden kort na de lancering (daarvoor 5,2%) Ruim 100.000 zoekwoorden, desktop, mei 2025 SE Ranking, juni 2025
AI-overzicht bij ruim 20% van de zoekwoorden in Duitsland Meer dan 100 miljoen zoekwoorden, 2026 SISTRIX, april 2026
AI-overzicht bij 15,7% van de zoekopdrachten Meer dan 10 miljoen zoekwoorden, november 2025, land niet vermeld Semrush, december 2025

Hoe een AI-overzicht werkt, leggen we uit in wat zijn Google AI Overviews? en de AI-modus van Google.

Wat doen AI-antwoorden met klikken?

Staat er een AI-overzicht boven de resultaten, dan wordt er minder doorgeklikt. Alle onderzoeken wijzen dezelfde kant op; de grootte van het effect verschilt.

Cijfer Wat het meet Bron
8% klikt op een gewoon zoekresultaat als er een AI-samenvatting staat, tegen 15% zonder; 1% klikt op een link in de samenvatting zelf 900 Amerikaanse volwassenen, 68.879 zoekopdrachten, maart 2025 Pew Research Center, juli 2025
Klikratio op positie 1 zakte in Duitsland van ongeveer 27% naar 11% bij zoekwoorden met een AI-overzicht; samen ongeveer 265 miljoen klikken per maand minder Meer dan 100 miljoen zoekwoorden, Duitsland SISTRIX, 2026
58% lagere klikratio op positie 1 als er een AI-overzicht staat 300.000 zoekwoorden, december 2023 tegen december 2025 Ahrefs, februari 2026

De andere kant: wie zelf als bron in een AI-antwoord staat, wordt wel gezien. Daar draait GEO-optimalisatie om.

Waar komt het zoekverkeer vandaan?

Google is in Nederland verreweg de grootste bron van zoekverkeer. Onder de AI-tools stuurt ChatGPT de meeste bezoekers door.

Cijfer Wat het meet Bron
Google 89,1%, Bing ongeveer 4,6%, DuckDuckGo 1,5%, Ecosia 0,5% Doorverwijzingen van zoekmachines naar websites, Nederland, september 2026 Statcounter
ChatGPT 82,9%, Gemini 8,8%, Copilot 3,6%, Perplexity 3,1%, Claude 1,5% Doorverwijzingen van AI-chatbots naar websites, Nederland, september 2026 Statcounter
84% zoekt het liefst via een zoekmachine, 6% via een AI-tool Nederland, n=2.196, 2025 Ruigrok, september 2025

Statcounter meet klikken naar websites, geen aantallen gebruikers of zoekopdrachten.

Welke bedrijven raadt AI aan? Eigen onderzoek

AI-tools noemen bijna altijd concrete bedrijven, maar leunen daarbij zwaar op vergelijkingssites en reviewplatforms. Dat blijkt uit ons onderzoek naar 360 AI-antwoorden in negen branches, gemeten op 7 oktober 2026 met ChatGPT, Claude, Gemini en Perplexity.

Cijfer Wat het meet
99% van de antwoorden noemde een of meer concrete bedrijven 360 antwoorden, 9 branches, 10 Nederlandse steden
78% gebruikte minstens één vergelijkingssite, reviewplatform of gids als bron (makelaars: 100%) Zelfde meting
18% van de 1.388 genoemde bedrijven werd door twee of meer AI-tools genoemd; 9 door alle vier Zelfde vraag aan vier AI-tools
ChatGPT noemt gemiddeld 2,5 bedrijven per antwoord, Claude 7,0, Gemini 5,8, Perplexity 3,7 Gemiddelde per antwoord
Bij 24 lokale zoekopdrachten naar marketingdiensten in Amsterdam toonde Google 3 keer een AI-overzicht en 20 keer kaartresultaten Google mobiel, locatie Amsterdam, 8 oktober 2026

Bron: ROXTAR, metingen via de API van de AI-tools en live zoekresultaten. Een momentopname; een volgende meting kan anders uitvallen.

Vertrouwen in AI en de regels

Nederlanders gebruiken AI steeds vaker, maar vertrouwen de antwoorden maar half.

Cijfer Wat het meet Bron
92,4% vindt menselijke controle op AI nodig; 69,5% maakt zich veel zorgen over nepnieuws door AI 18+, 2025 CBS, februari 2026
Vertrouwen in AI gemiddeld een 5,8; 7 op de 10 gebruikers controleren wat AI antwoordt 1.013 Nederlanders die AI kennen KPMG Nationale AI Vertrouwensmonitor 2025
De Europese AI-verordening is sinds 2 augustus 2026 grotendeels van toepassing, inclusief de transparantieregels Juridische tijdlijn Europese Commissie

Wat betekent dit voor je marketing?

Drie lessen voor ondernemers uit deze cijfers:

  1. Google blijft de basis. Met 89% van het zoekverkeer is gewone vindbaarheid nog steeds het fundament. Zie SEO.
  2. Klikken worden schaarser, bronvermeldingen belangrijker. Wie in het AI-overzicht of in ChatGPT als bron verschijnt, wordt gezien zonder dat er geklikt wordt. Zie AEO-optimalisatie.
  3. Je reputatie elders telt mee. AI-tools halen namen vooral uit vergelijkingssites en reviewplatforms. Een compleet profiel met recente reviews helpt.

Deze cijfers gebruiken? Dat mag, met vermelding van de oorspronkelijke bron en een link naar deze pagina.

Veelgestelde vragen over AI-statistieken

Hoeveel Nederlanders gebruiken ChatGPT?

Volgens het CBS heeft 57% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder weleens een chatbot zoals ChatGPT gebruikt; bij 18- tot 25-jarigen is dat 90%. Van de Nederlanders die AI gebruiken, noemt 56% ChatGPT hun belangrijkste AI-tool in het dagelijks leven (Newcom, 2026).

Hoeveel mensen gebruiken ChatGPT per week?

Volgens OpenAI meer dan 1,2 miljard mensen per week wereldwijd (oktober 2026). In de EU ontvingen gemiddeld ongeveer 159 miljoen mensen per maand resultaten van ChatGPT search, blijkt uit de wettelijke opgave van OpenAI.

Hoe vaak toont Google een AI-overzicht?

Dat hangt af van de meting. Kort na de Nederlandse lancering in mei 2025 stond er bij 26,6% van de gemeten Nederlandse zoekwoorden een AI-overzicht (SE Ranking). In Duitsland was het in 2026 ruim 20% (SISTRIX). Bij lokale zoekopdrachten naar diensten zagen we het veel minder vaak: 3 van de 24 in onze meting in Amsterdam.

Krijg je minder klikken door AI-overzichten?

Ja, gemiddeld wel. In het onderzoek van Pew Research klikte 8% op een gewoon resultaat als er een AI-samenvatting stond, tegen 15% zonder. SISTRIX zag in Duitsland de klikratio op positie 1 dalen van ongeveer 27% naar 11% bij zoekwoorden met een AI-overzicht.

Welke AI-tool stuurt de meeste bezoekers naar websites?

ChatGPT. In september 2026 kwam 82,9% van de doorverwijzingen van AI-chatbots naar Nederlandse websites van ChatGPT, gevolgd door Gemini (8,8%) en Copilot (3,6%), volgens Statcounter.

Mag ik deze statistieken gebruiken?

Ja. Vermeld de oorspronkelijke bron die bij elk cijfer staat en link naar deze pagina. Voor de cijfers uit ons eigen onderzoek is de bron ROXTAR.

Hoe zichtbaar is jouw bedrijf in AI?

Wil je weten of AI-tools jouw bedrijf noemen en via welke bronnen je concurrenten wel genoemd worden? We doen een nulmeting in ChatGPT, Claude, Gemini, Perplexity en Google. Lees hoe dat werkt bij ons GEO-bureau.

Laatst bijgewerkt: